Enrich your financial literacy

5 Easy Steps for Teens in Starting an Online Business

Looking for ways to earn extra money during this quarantine period? 

Starting an online business would be a good idea. With this innovative technology today, communicating with other people has been a lot easier for people of any age, which is an important part of marketing. Payment transactions can be made through applications, making it easier for young people to deal with customers. But before going any deeper, here are steps students or young people can take in starting an online business.

Step 1: Conceptualize a plan for your online business.

In starting your own online business, first of all, you must form a plan. Think of what you want to market. It can be something you will make yourself (e.g. food, artwork, crafts) or something you will get from a supplier (someone that provides a product). Calculate the investments you will make and the estimated profit. Know who your targeted clients will be.

Tip: If you don’t want to start your own business but still want to earn extra money, you can look for a ‘work from home’ job that is suitable for your age and something you know you can do.  

Step 2: Seek the advice of an adult.

Talk to an adult, preferably, your parents about the online business that you want to start. This conversation will be beneficial because adults, like your parents, have more experience in managing finances. Engaging in meaningful conversation with them will also be a good bonding. They can also suggest ideas to make your business better.

Step 3: Prepare the products that you will market and the platform where you will post it.

After finalizing your plans, it is now time to prepare the goods. Make sure that the products you will sell are in good condition. Build the website or social media account/page where you will post the products. Design your chosen platform attractively to captivate potential buyers.

Step 4: Start and advertise your online business.

After the strategic plans and preparations, you can now start your online business. Be responsive and courteous in dealing with your buyers. Always assure that you are giving your clients the correct product or service based on their demand. To gain more clients, advertise your products. You can also ask your family and friends to help you with this.

Note: In this time of pandemic, if you’re dealing with the customer in person, observe proper health standards.

Step 5: Ask your customers/clients for feedback.

“Your most unhappy customers are your greatest source of learning.” – Bill Gates

According to Bill Gates, when doing business, through dissatisfied clients, you can obtain a lesson. Having this kind of customer means that you and your business still have room for improvement. The reason why your client was not pleased can be taken as constructive criticism to make your product better. Having good feedback can help you attract more customers while having bad feedback will be a great help in improving your product or service. No business is perfect, so don’t be discouraged whenever you make mistakes. Just make sure that you will never make the same mistakes again. 

Just like a traditional business, managing an online business is not that easy especially for young people. But following these steps might help in easing the challenge of running an online business. 

Continue Reading

8 Tips For Students On How To Save Money From Allowance

“Money speaks only one language, ‘If you save me today, I will save you tomorrow.

This quote states an advantage a person can get from saving money. Applying this to one’s life can help prevent possible financial problems in the future. The consistent practice of being wise in spending money will soon form into a habit which will be a huge factor for a person to be responsible for handling finances. This disposition, when accomplished at an early age, will help the young to realize the importance of decision-making when it comes to money.

For students who find saving money from their allowance a challenge, here are some tips to overcome these struggles:

1. Prepare your own food

Instead of buying meals in the school cafeteria that will cost more, bringing your own “baon” would be more economical. Through this, a larger amount of the student’s allowance can be saved.

2. Practice self-control when spending money

Refrain from buying unnecessary things. Ask yourself, “Do I really need this?” before spending money on something.

3. Be creative

When doing school-related tasks, use supplies that are available. Think of different ways on how to make use of the things around to make a good schoolwork. Do not buy compulsively.

4. Make walking as your main mode of transportation

If school is nearby, just walk instead of riding public vehicles. Walking will not only help in saving one’s allowance, but also in maintaining a healthy lifestyle.

5. Stay home

Avoid regularly going out on weekends or during holidays. As an alternative, spend time with the family or do something productive.

6. Make a budget

List all the necessary expenses in order to know the amount of how much of one’s allowance can be set aside.

7. Be with people that can help in saving money

Encouraging others to save their allowances would also be a good option.

8. Maintain practicing allowance-saving techniques

This is the most important part of saving allowance. If a student cannot maintain these, then setting aside money will not be easy.

Always remember this: We cannot control how much money we can get, but what we can control is how we spend what we have. Saving allowances will not only help students but also their families, for they can already depend on themselves whenever they need something for their studies (e.g. school supplies, unexpected school bills). Follow these tips with great determination to be able to achieve them. 

Continue Reading

7 Hakbang Patungo Sa Magandang Kinabukasan

“Paano ba maging financially free?”

Sumagi na ba sa isip mo ang katanungang iyan? Basahin ang mga hakbang patungo sa magandang kinabukasan.

Unang Hakbang:

PHP 10,000 Emergency fund

Ang emergency fund ay ang pondong nakalaan para sa mga pangyayari sa ating buhay na hindi inaasahan.

Halimbawa ng mga emergency:

  • Medical expenses
  • House repair
  • Car repair

Tip: Importante na gamitin natin ang pondong ito para sa mga emergencies lamang. Hindi ito maaaring gamitin kung ikaw ay kinapos sa iyong buwanang budget o para lamang ipambili ng bagong gadgets.

Sa hakbang na ito, kailangan nating maka pag-ipon ng PHP 10,000. Maaari kang kumuha ng part-time na trabaho o magbenta ng mga gamit na hindi na napapakinabangan. Kung nakalikom ka na ng halagang ito, maaari ka nang magbukas ng savings account sa bangko. Sa oras na may emergency na dumating sa iyong buhay, hindi mo na kailangang gamitin ang iyong credit card o mangutang pa sa mga kakilala para sa mga gastusing ito.

Ikalawang Hakbang:

Bayaran ang lahat ng utang maliban sa utang sa bahay

Isulat ang lahat ng iyong mga utang maliban sa utang sa bahay. Ang iyong prayoridad ay ang utang na may pinakamababang balanse.

Ang hakbang na ito ay magbibigay ng pagbabago sa iyong buhay. Gagamitin natin ang debt snowball para bayaran ang iyong mga utang, mula sa utang na may pinakamaliit na balanse hanggang sa utang na may pinakamalaking balanse.

Sa oras na mabayaran mo ang mga utang na may maliit na balanse, ito ay magsisilbing motibasyon para ipagpatuloy ang hakbang na ito. Sa bawat utang na mababayaran, tataas ang iyong cash flow at mas mabilis mong mababayaran ang mga utang na may malaking balanse. ‘Pag natapos mo ang hakbang na ito, ikaw ay magiging DEBT FREE!

Tip: Para sa karagdagang imposrmasyon tungkol sa debt snowball, maaari mong bisitahin ang website na ito. Maari mo ring gamitin ang spreadsheet na ginawa nila.

Ikatlong Hakbang:

6 hanggang 12 buwanang gastusin sa savings account

Ang hakbang na ito ay ang pagpopondo ng emergency fund. Wala ka nang binabayarang utang. Oras na para mag ipon ng 6 hanggang 12 buwanang gastusin na nakalagay sa isang savings account. Alamin kung magkano ang iyong kailangan para mabuhay nang 6 hanggang 12 buwan (Ito ay nakadepende sa iyong kita at gastusin). Simulan ang pag-iipon para maging handa sa oras ng pangangailangan. Kahit na anong mangyari, hinding hindi ka na mababaon sa utang sa oras na magawa mo ang hakbang na ito.

Ikaapat na Hakbang:

Mag-invest ng 15% para sa iyong kinabukasan

Oras na para paghandaan ang iyong kinabukasan. Ngayong wala ka nang iniintinding bayarin para sa utang at may naipon ka nang emergency fund, mag-invest ng 15% ng iyong kita para sa iyong kinabukasan. Maaari kang mag-invest sa mga life insurance, mutual funds, o kahit sa stock market. Marami kang pagpipilian sa bagay na ito. Kailangan mo lamang malaman kung anong klaseng risk ang kaya mong pasukin. Ang porsiyento ng iyong kita na ipinambabayad mo sa iyong utang ay maaari mong gamitin sa paglago ng iyong yaman. Ang hakbang na ito ay ang pagpupundar ng iyong yaman. Sa bawat perang na-iinvest mo sa hakbang na ito ay susi sa iyong pagyaman.

Tip: Importanteng malaman mo kung anong klaseng investment ang iyong papasukin. Huwag magpasilaw sa mga kumpanyang nangangako ng mataas na income kapalit ang iyong investment.

Ikalimang Hakbang:

Pondo para sa edukasyon ng iyong anak

Sa hakbang na ito, nabayaran mo na ang lahat ng iyong utang maliban sa iyong bahay. Nakapagsimula ka na ring mag-invest ng 15% para sa iyong kinabukasan. Oras na para paghandaan ang edukasyon ng iyong mga anak.

Maaari kang magbukas ng hiwalay na account para sa bagay na ito. Maaari kang maghulog buwan-buwan sa isang investment vehicle kagaya ng educational plan na inooffer ng iba’t-ibang investment companies.

Tip: Pag-aralang mabuti ang terms ng isang educational plan.

Ikaanim na Hakbang:

Bayaran ang utang sa bahay ng mas maaga

Sa hakbang na ito, isa na lang ang kailangan nating isipin patungo sa paglago ng ating yaman. ‘Yun ay ang ating mortgage. Napakalaking hakbang ang bagay na ito ngunit natanong mo na ba ang iyong sarili kung anong pakiramdam ng walang bahay na binabayaran?

Bawat oras na nagbabayad ka ng extra sa iyong mortgage ay nangangahulugang nakakatipid ka sa interest na maaari mong gamitin sa ibang mga bagay. Kung ikaw ay mayroong 30-taong mortgage, ano ang masasabi mo sa ideya na mababayaran mo ng buo ang iyong bahay sa loob lamang ng 15 taon?

Kailangan mo ng matinding sakripisyo kung gusto mong magawa ang bagay na ito. Ito ay nangangailangan ng matinding disiplina at determinasyon. Huwag mag-focus sa mga sakripisyong kailangan nating gawin sa hakbang na ito. Mag-focus tayo sa reward na ating matatanggap oras na magawa natin ito.

Tip: Maaari mong kausapin ang pinagkakautangan mo ng iyong bagay para i re-calculate ang terms ng iyong bahay. Kumuha ng iba’t ibang quotation tungkol dito. Pag-aralan kung anong bagong terms ang kaya mong gawin.

Ikapitong Hakbang:

Pagpapayaman at pagtulong sa mga nangangailangan

Ito ang pinakahuling hakbang at kung narating mo na ang hakbang na ito, MABUHAY KA! Oras na para magpayaman at tumulong sa mga nangangailangan.

Ano ang mga bagay na kailangan mong gawin sa hakbang na ito? Ikaw ay nasa posisyon na para gawin ang lahat ng gusto mo, ngunit huwag kalilimutan na mahaba ang iyong nilakbay para marating ang bagay na ito. Maaari mong ibahagi sa iyong pamilya o mga kaibigan ang mga bagay na iyong naranasan patungo sa hakbang na ito.

Maaari ka na ring magpayaman para sa mga susunod na henerasyon ng iyong pamilya.

Ang mga hakbang na ito ay magsisilbing gabay para gumanda ang kinabukasan natin at ng ating pamilya. Ang mga hakbang na ito ay hindi madali. Kailangan itong samahan ng matinding determinasyon upang makamtan ang mga ito.

Continue Reading

8 Paraan Para Makapagsimulang Mag-ipon

“Ilang taon na akong nagtatrabaho pero bakit hanggang ngayon wala pa rin akong naiipon?”

Sumagi na ba sa isip mo ang katanungang iyan?

Marahil ay hindi ka makapag-ipon sapagkat hindi mo alam kung paano ito sisimulan. Naiintindihan kong mahirap humagilap ng extrang pera na maaaring ilagay sa savings lalo na kung ikaw ay nasa “Paycheck to Paycheck cycle.”

Narito ang ilang mga paraan kung paano ka makakapagsimulang mag-ipon:

 1. Isulat ang lahat ng iyong gastusin.

Isa sa pinaka-importanteng hakbang sa pag-iimpok ay ang malaman kung saan napupunta ang iyong kinikita. Pagkatanggap mo ng iyong sahod, ilista mo lahat ng iyong mga gastusin. Ito man ay para sa upa/utang, utility bills, groceries, pagkain sa mga restaurant, o panonood ng sine. Mahalagang malaman mo ang bawat sentimong iyong pinagkakagastusan. Kung gusto mong isulat ito sa papel, maaari mo itong gawin. Pwede ka ring gumamit ng excel sheet o isang budgeting software na maaari mong ilagay sa iyong cellphone.

Oras na malikom mo ang mga datos, kailangan mong i-categorize ang bawat items na pinagkagastusan mo (Halimbawa: Rent , Groceries, Utility Bills).

Tip:     Kung ikaw ay gagamit ng mga budgeting software, maaari kang makakuha ng ideya kung papaano mo i-cacategorize ang bawat gastusin.

Ano ang YNAB (You Need A Budget)?

2. Gumawa ng badyet.

Ngayong meron ka nang ideya kung anu-ano ang mga pinagkakagastusan mo sa isang buwan, maaari ka nang gumawa ng badyet para ma-kontrol mo ang iyong paggastos. Huwag na huwag mong kakalimutang isali sa iyong badyet ang emergency savings fund. Ito ay isa sa pinakaimportanteng kategorya sa iyong badyet. Tandaan, kailangan mong isama rito ang mga gastusing regular (pero hindi buwan buwan) kagaya ng maintenance ng bahay o ng sasakyan.

3. Planuhin ang pag-iipon o pag- iimpok.

Para makapag-ipon buwan buwan, kailangan mong gumawa ng savings category sa iyong badyet. Subukang magtabi ng 10% hanggang 15% ng iyong kita. Kailangan ng matinding disiplina para masunod ito. Kung kinakailangan, pag-aralan ang iyong gastusin kung saan ka maaaring makapagbawas katulad ng pagkain sa mga restaurant o panonood ng sine.

Tip: Para makasigurong may mailalagay ka sa iyong savings category kada buwan, sundin ang sumusunod ng formula:


Sa ganitong paraan, naitabi mo na ang iyong savings bago mo bayaran ang ibang mga gastusin. Ito ay makakatulong para makapagsimula ka nang mag- impok. Kailangan mong isipin ang iyong kinabukasan.

4. Gumawa ng saving goals.

Alamin kung gaano katagal bago makamit ang bawat layunin. May mga short-term goals kung saan ito ay aabutin ng mga 12 hanggang 36 na buwan bago mo ito makamit at meron ding long-term goals kung saan aabutin ito ng mas mahabang panahon.

Halimbawa ng mga saving goals:

  • Emergency funds – Ang emergency funds ay 3 hanggang 6 na buwang gastusin na maaari mong gamitin kung sakaling ikaw ay mawalan ng trabaho. Pwede rin itong gamitin sa ibang klaseng emergency katulad ng medikal na pangangailangan.
  • Pagpondo sa edukasyon ng anak.
  • Pag-iipon ng pambayad ng inyong “dream house” o  kotse.

5. Alamin ang prayoridad sa buhay.

Bawat isa sa atin ay may kanya-kanyang prayoridad sa buhay. Kung ikaw ay may sariling pamilya, maaari na ang mga prayoridad mo ay ang iyong asawa’t mga anak. Kung ikaw naman ay single, maaaring ito ay ang iyong magulang o mga kapatid. Alamin kung ano ang pinaka-importanteng goal na gusto mong makamit. Kasama sa hakbang na ito ay ang pagpapasya kung gaano ka kahandang maghintay para makamit ang iyong layunin at kung magkano ang kaya mong itabi para rito. Kung ikaw ay maraming layunin sa buhay, mabuhay ka! Kailangan mo lamang alamin kung ano ang gusto mong unahing makamit at huwag kakalimutang isama ito sa iyong buwanang badyet. Tandaan na kailangan mong magdesisyon kung ano ang iyong prayoridad sa buhay. Kung gusto mong mag-ipon ng emergency funds, kailangan mong isantabi ang ibang layunin mo sa buhay pansamantala para mas mabilis mong makamit ang iyong gusto.

6. Gumamit ng iba’t-ibang investment vehicle para makamit ang bawat layunin sa buhay.

Kung ang iyong layunin ay short-term (12 hanggang 36 na buwan), maaari mong ilagay ang iyong ipon sa isang savings account sa banko.

Kung ang goal mo naman ay long-term (mas mahaba sa 36 na buwan), maaari mong i-invest ang iyong pera sa mga Mutual Funds o UITF na produkto ng mga bangko. Ang investment vehicle na ito ang magbibigay sa iyo ng mas mataas na return kumpara sa savings account ng mga bangko.

Tip: Pag-aralang mabuti ang isang investment vehicle bago ito pasukin.

7. Padaliin ang pag-iipon o pag iimpok sa pamamagitan ng automatic transfer.

Ang “pagse-setup” ng automatic transfer papunta sa iyong savings account ay isa sa pinakamabilis na paraan ng pag-iimpok. Sa ganitong paraan, mas mapapadali ang iyong pag-iipon at mas makasisigurong hindi ito madaling i-withdraw sa mga ATM maliban na lamang sa oras ng emergency.

Tip: Isipin na isang regular na gastusin ang savings. Maaari mo itong idagdag sa mga kategorya ng iyong badyet.

8. Pagmasdan ang paglago ng iyong ipon

Alamin ang pag-unlad ng iyong pag-iipon buwan-buwan. Sa ganitong paraan, mas madali kang makapag-aadjust sa iyong badyet at ito rin ay makakatulong para makapag-focus ka sa iyong layunin.

Ang mga nabanggit ay ang 8 paraan para makapagsimula nang mag-ipon. Kung sa iyong palagay ay may nakaligtaan akong paraan o hakbang, maaari kang maglagay ng komento sa blog post na ito.

Continue Reading

Ano ang YNAB (You Need A Budget)?

Ang bawat isa ay may iba’t-ibang paraan kung papaano maglista ng badyet. May mga taong gumagamit ng bolpen at papel. Mayroon ding gumagamit ng spreadsheet kagaya ng Google Sheet. At may mga tao rin naman na ginagamit ang teknolohiya sa pamamagitan ng pagdodownload ng mga budgeting apps sa kanilang mga smartphones.

Ang blog post ko ngayon ay tungkol sa isang budgeting software na aking personal na ginagamit. Handa ka na ba?

YNAB (You Need A Budget)

Ito ay isang budgeting software na gumagamit ng prinsipyo na “Give Every Dollar a Job.” Sa madaling salita, kailangan mong i-badyet ang bawat perang inilalagay mo rito.


Sila ay nag sasagawa ng mga libreng webinar kung papaano gagamitin ang kanilang software. Gusto mo ba itong subukan?
Anuman ang iyong paraan ng pagbabadyet, ang pinakaimportante ay ang pagsunod dito. Kung may mga panahon na ikaw ay lumilihis sa iyong badyet, huwag kang mabahala sapagkat ito ay nangangailangan ng matinding disiplina sa sarili.
Paano mo hina-handle ang iyong pagbabadyet?

Continue Reading

Ano ang Truly Rich Club?

Ang Truly Rich Club ay  isang samahang itinatag ni Brother Bo Sanchez na naglalayong magturong mamuhunan sa pamamagitan ng stock market. Ang samahang ito ay nagbibigay ng mga importanteng impormasyon kung anong kumpanya ang dapat bilhin sa anong presyo at kung magkano ito dapat ibenta.

Ang mga impormasyong kanilang ibinibigay ay mahalaga sapagkat mahirap pumasok sa stock market ng walang sapat na kaalaman. Ikaw ay regular na makatatanggap ng sulat para ipaalam sa’yo ang kasalukuyang lagay ng stock market.

Sila ay gumagamit ng Strategic Peso Cost Averaging kung saan regular tayong bibili ng shares at ito ay gagawin sa loob ng 5 hanggang 20 taon.

Bisitahin ang Truly Rich Club

Iminumungkahi kong sumali ka sa grupong ito at hindi ka magsisisi. Bakit? Hindi lamang impormasyon tungkol sa stock market ang kanilang ibinibigay. Sisiguraduhin ko sa iyo na palalakasin din nila ang ispiritwal mong paniniwala. Malaki ang ipinagbago ng aking buhay mula nang ako’y sumali sa kanila. Gusto ko ring maranasan mo ito.

Bisitahin ang Truly Rich Club

Paano kumita sa stock market?

Dibidendo o Dividends

Ang dibidendo o dividends ay pamamahagi ng kita ng isang kumpanya sa bawat shareholders nito (mga taong bumili ng stocks). Ito ay maaaring ibahagi sa pamamagitan ng salapi o karagdagang stocks sa kumpanya.

Ang iskedyul ng pamamahagi nito ay nakadepende sa kumpanyang inyong binili. Ito ay kailangang pagpulungan ng lahat ng Board of Directors ng isang kumpanya.

Ito ay isang paraan kung paano tayo kikita sa stock market. Tatalakayin naman natin ang isang pang paraan kung paano tayo kikita dito.

Paano tayo kikita sa pagtaas ng presyo ng ating stocks na binili?

Para lubusan itong maintindihan, narito ang isang halimbawang may ilustrasyon.

Unang senaryo:

Nais mong mamuhunan sa stock market. Ikaw ay mayroong 5,000 piso. Nais mong bumili ng shares ng ABC (halimbawang kumpanya).

Ikalawang senaryo:

Makalipas ang 3 buwan, nalaman mong tumaas na ang presyo ng shares ng ABC. Nais mo na itong ibenta sa kasalukuyang presyo (8 piso kada share).

Ikatlong senaryo:

Gusto mong malaman kung magkano ang iyong kinita sa 3 buwang pamumuhunan sa ABC.

Ayon sa halimbawa, ikaw ay kumita ng 3,000 piso sa loob ng 3 buwang pamumuhunan sa ABC. Ito ang paraan kung paano maaaring kumita sa stock market.

Babala: Ang pagtaas o pagbaba ng presyo ng stocks ay nakadepende sa kasalukuyang sitwasyon ng isang kumpanya, lagay ng ekonomiya ng Pilipinas, at marami pang iba.

Ano ang Peso Cost Averaging?

Ang Peso Cost Averaging ay isang istratehiyang ginagamit ng mga long-term investor kung saan ikaw ay namumuhunan ng “fixed amount” buwan-buwan sa mahabang panahon (5 hanggang 20 taon). Ito ay maaari mong gawin kahit na anong lagay ng stock market.

Ito ay maaari mong gawin sa pamamagitan ng mga sumusunod na paraan:

1.     Pumili ng kumpanya kung saan mo nais bumili ng shares.
2.     Alamin kung magkano ang kaya mong bilhin.
3.     Alamin kung gaano kadalas ka dapat bumili. (Buwan-buwan, kada 2 buwan, o kada apat na buwan). 

Sa ganitong paraan, mapapababa ang risk sapagkat regular na bumibili ng shares kahit na anong kalagayan ng stock market.